Σάββατο, 18 Νοεμβρίου 2017

Πατήστε γκάζι, άρθρο για την εφημερίδα Τhessnews



Η προσέλευση στις εκλογές ανάδειξης ηγεσίας ήταν κάτι παραπάνω από ενθαρρυντική. 210.000 συμπολίτες κατέβαλαν το αντίτιμο, στήθηκαν σε ουρές και ψήφισαν σε μία άρτια διαδικασία που προετοίμασε η επιτροπή Αλιβιζάτου περιβάλλοντας την με κύρος και σοβαρότητα.
Το γεγονός αυτό δεν πρέπει να υποτιμάται, ιδιαίτερα μετά από μία 7ετία όπου ιδρύθηκαν εκατοντάδες συλλογικότητες, διασπάστηκαν πολλά κόμματα, εμφανίστηκαν εξίσου πολλά και ο πολιτικός διάλογος κινήθηκε μεταξύ των πλατειών των αγανακτισμένων και κουτσαβάκικου λογυδρίου στη Βουλή.

Οι δύο υποψήφιοι που αναμετρώνται στο δεύτερο γύρο προέρχονται από το ΠΑΣΟΚ. Αυτό σημαίνει πως ακόμη και ως αντανάκλαση το ΠΑΣΟΚ διατηρεί ψήγματα της κεντρικότητας του. Βέβαια αυτό δεν αρκεί καθώς το επίδικο πλέον είναι μία νέα παράταξη που θα απευθύνεται σε ευρύτερα ακροατήρια.

Η επιτυχία αυτού του εγχειρήματος είναι εθνική υπόθεση, όσο και αν αυτή η άποψη ξενίζει. Η είσοδος της χώρας στην κρίση έγινε από το δρόμο της πολιτικής και όχι της οικονομίας και αυτό σημαίνει ότι και η έξοδός της θα γίνει από τον ίδιο δρόμο. Τα σημερινά μεγάλα κόμματα εξουσίας δεν μπορούν – έχουν συστήσει έναν κακέκτυπο δικομματισμό όπου όσο και αν ενδύεται το ρούχο της κανονικότητας, παραμένει ιδιόμορφος. Εξ’ ου και το χρονικό μάκρος της κρίσης, η διαρκής περιδίνηση και η αδυναμία σταθερότητας.

Οι δύο υποψήφιοι, με τα διαφορετικά προσωπικά και πολιτικά χαρακτηριστικά πρέπει να αποφύγουν πολύ συγκεκριμένα λάθη  ή πεπατημένα μονοπάτια. 

1ον Το ΠΑΣΟΚ έστω και αναπαλαιωμένο, δεν μπορεί – δεν επαρκεί.

2ον Οι μάχες κερδίζονται με το λεγόμενο team building. Χρειάζονται αμφότεροι σοβαρές ηγετικές ομάδες, απαιτείται η πλαισίωσή τους από επιστήμονες, στελέχη κλπ. Ενός ανδρός/γυναικός αρχή δεν νοείται σήμερα.

3ον Κόμμα θεσμικό, συμμετοχικό, με δημοκρατικές  διαδικασίες και αποφασιστική ψήφο στα μέλη. Δικαιώματα και υποχρεώσεις, όχι συνεδρια και διαδικασίες χειροκροτητών.

4ον Ταχύτητα. Η χώρα δεν έχει χρόνο, απαιτείται προγραμματικός λόγος με βάθος, μεταρρυθμιστικός, επεξηγηματικός και στοιχειωδώς οραματικός.

5ον Ανανέωση. Η παράταξη είναι γερασμένη. Χρειαζόμαστε νέο αίμα. Τη δεκαετία του 1970 στο ΠΑΣΟΚ ήταν όλοι σχεδόν η γενιά του Πολυτεχνείου, το 2000 Κώστα Σημίτη ψήφισε το 51% των νέων, το 2009 Γιώργο Παπανδρέου το ίδιο. Δεν ήμαστε και δεν θέλουμε να καταντήσουμε ένα πράσινο ΚΚΕ που στις τάξεις του παραμένουν ηλικιωμένοι νοσταλγοί ενός σοσιαλιστικού ονείρου, όσο και αν τιμούμε κάθε γενιά για τους αγώνες της. 

Τετάρτη, 15 Νοεμβρίου 2017

Αγαπητή Φώφη, αγαπητέ Νίκο ( ή τί θα έλεγα στους δύο αν τους έβλεπα)



Βρισκόμαστε πριν το δεύτερο γύρο των εκλογών για ανάδειξη προέδρου στον υπο ίδρυση ενιαίο προοδευτικό φορέα. Υποψήφιοι σε αυτόν είναι οι Φώφη Γεννηματά και Νίκος Ανδρουλάκης, προερχόμενοι από το ΠΑΣΟΚ αμφότεροι.

Κάθε υποψήφιος έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα αλλά πλέον αυτά είναι ζήτημα όλων μας, καθώς ένας εκ των δύο θα ηγηθεί της παράταξης. Ως εκ τούτου μπορούμε να εισηγηθούμε και να παρατηρήσουμε, ακόμη αι να συμβουλέψουμε τους διεκδικητές μιας και όλοι την επόμενη θα προχωρήσουμε μαζί.

Αν μπορούσα να μιλήσω στη Φώφη Γεννηματά θα της έλεγα τα εξής.
«Φώφη χρειάζεται ριζική αλλαγή στα πάντα. Είσαι γέννημα θρέμμα του ΠΑΣΟΚ αλλά οι καιροί έχουν αλλάξει. Η Ιστορία θα σου πιστώσει τη γενναιότητα να ανοίξεις τις διαδικασίες αφού επί μία διετία διαφύλαξες τη φλόγα της παράταξης ζωντανή. Αν όμως η παράταξη που θα διαμορφώσεις την επαύριον συνεχίσει να απευθύνεται μόνον στους 55άρηδες και πάνω στη βάση κοινών αναμνήσεων, δεν πάμε πουθενά. Χρειάζεσαι νέα ηγετική ομάδα που να μπορεί να σε πλαισιώσει και να στηρίξει μία βαθύτερη και πληρέστερη προγραμματική πρόταση. Σίγουρα πρέπει να μπεις στη βάσανο μίας ριζικά νέας πρότασης και να ξεφύγεις από κρατικιστικά σχήματα του παρελθόντος. Η χώρα δεν έχει χρόνο. Μην πιστέψεις ότι ένα αναπαλαιωμένο ΠΑΣΟΚ μπορεί, ότι οι συμμαχητές από τα παλιά ξέρουν. Και δεν ξέρουν και δεν μπορούν. Απαιτείται αλλαγή και στο λόγο και στο ύφος. Ένας ήπιος φιλολαϊκός λόγος που δεν πατά πάνω σε δεδομένα, που δεν αγγίζει και δεν κινητοποιεί τα παραγωγικά στρώματα δεν μπορεί να είναι λύση ούτε για την παράταξη, ούτε για τη χώρα.»

Αν βρισκόμουν στον ίδιο χώρο με το Νίκο Ανδρουλάκη θα του έλεγα τα εξής.
«Νίκο, έχεις καταφέρει μέσα από τη δράση σου να είσαι διεκδικητής/ αρχηγός της παράταξης σε ηλικία κάτω των 40 ετών. Το κατάφερες μέσα από σκληρή πολιτική και οργανωτική δουλειά μένοντας στο κόμμα όταν αυτό φυλλορρόησε. Μην κάνεις όμως το κεφαλαιώδες λάθος να πιστέψεις ότι με τον ίδιο τρόπο μπορείς να προεδρεύσεις. Ο θώκος απαιτεί υπερβάσεις, συνθέσεις και ανθρώπους με χαρακτηριστικά διαφορετικά από αυτών που χρειάστηκες μέχρι σήμερα. Χρειάζεσαι ηγετική ομάδα – η ενός ανδρός αρχή δεν περπατάει λόγω του όγκου και της συνθετότητας των ζητημάτων. Πρέπει να εμβαθύνεις σε πολλά ζητήματα, να προσεταιριστείς ανθρώπους που ξέρουν και μπορούν, αν στόχος σου είναι η διακυβέρνηση. Μη φοβηθείς να κάνεις υπερβάσεις – αυτές θα δικαιώσουν και θα νοηματοδοτήσουν το νεαρό της ηλικίας σου. Ορθά αντιλήφθηκες πως οι εσωκομματικές μάχες του παρελθόντος είναι ξεπερασμένες και ορθά άσκησες κριτική στις παλιές ηγεσίες. Μην υποπέσεις στα ίδια σφάλματα. Έχε το βλέμμα σου στραμμένο στα μεγάλα, στο πλαίσιο, στη μεγάλη εικόνα, στη στρατηγική. Για τα μικρά χρησιμοποίησε άλλους, μην φθαρείς.»

Αυτά θα έλεγα αν έβρισκα τους δύο υποψήφιους λίγο πριν ή λίγο μετά τα αποτελέσματα του δεύτερου γύρου. Έχοντας μία μικρή γνώση του χώρου, των ανθρώπων και μία τριβή με τα πολιτικά πράγματα μερικά χρόνια τώρα.


Βλέπω την ευκαιρία αλλά θα ήταν ψέμα να ισχυριστώ ότι δεν βλέπω και τους κινδύνους να χαθεί. 

Τρίτη, 19 Σεπτεμβρίου 2017

Η Ευρωπαϊκή Ένωση μπροστά στη συνειδητοποίηση και η σοσιαλδημοκρατία στις νέες προκλήσεις


Ο διάλογος για την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι γόνιμος και διαρκής. Οι προκλήσεις του νέου αιώνα είναι πυκνές και οι απαντήσεις αναζητούνται καθώς οι παλιές συνταγές δεν επαρκούν. Τα ελλείμματα της Ένωσης είναι γνωστά, όμως σε αυτά έρχονται να προστεθούν νέες παράμετροι που διευρύνουν τους προβληματισμούς και καθιστούν συνθετότερα τα προς επίλυση ζητήματα.
Στα γνωστά από δεκαετίας ζητήματα της πολιτικής και οικονομικής ολοκλήρωσης (με απώτερο στόχο την ομοσπονδοποίηση), των δομικών αστοχιών της ευρωζώνης, του δημοκρατικού ελλείμματος και του διακυβερνητικού τρόπου λήψης αποφάσεων στα πολύ σημαντικά πεδία, αθροίζονται πλέον νέα ζητήματα που αν και γνωστά, οι επιπτώσεις τους αρχίζουν να διαφαίνονται τώρα.
Εν τάχει τα σημαντικότερα είναι τα ακόλουθα.
  1. Η δημογραφική γήρανση του πληθυσμού της Ευρώπης και οι επιπτώσεις αυτής σε όλους τους τομείς της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Το δημογραφικό προφίλ της Ευρώπης αμφισβητεί στον πυρήνα του  το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο, τα συστήματα υγείας και ασφάλισης.
  2. Η μετανάστευση – προσφυγικό που λόγω περιφερειακών συγκρούσεων, πολέμων και εν γένει αστάθειας σε περιοχές που γειτνιάζουν με την Ευρώπη δημιουργεί νέες προκλήσεις. Ολόκληρες χώρες αδειάζουν και εκατομμύρια ανθρώπων μετακινούνται προς εμάς. Μπορούν να ενταχθούν; Μπορούμε να συμβιώσουμε στις ευρωπαϊκές πόλεις; Ποια τα όρια της πολυπολιτισμικότητας; Ποιες οι δυνάμεις του έθνους – κράτους και ποιες της Ένωσης;
  3. Η οικολογική ισορροπία και οι νέοι εντελώς απαραίτητοι περιορισμοί σε εκπομπές ρύπων, η διαχείριση υδάτων, η διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος, το κόστος της καθαρής ενέργειας και πως αυτό επιδρά στην παραγωγή κοκ
  4. Ο νέος παγκόσμιος καταμερισμός εργασίας με την πρωτεύουσα θέση της Δύσης να αμφισβητείται, την άνοδο νέων περιφερειακών δυνάμεων που αναπτύσσονται ταχύτατα, με τις παραγωγικές βιομηχανικές δομές να έχουν μετεγκατασταθεί εκτός ευρωπαϊκής επικράτειας και με έναν συνεχή ανταγωνισμό για την πρόσβαση σε πρώτες ύλες.
  5. Τα θέματα ασφάλειας – άμυνας επανέρχονται καθώς το μεταπολεμικό statusquoέχει μεταβληθεί πολλάκις. Οι Η.Π.Α και το ΝΑΤΟ είναι μεν εγγυητές της σταθερότητας και παράγοντες αποτροπής όμως το κόστος διατήρησής τους είναι αυξανόμενο και η Ευρώπη ευνοϊκά τοποθετημένη στον επιμερισμό αυτό ( εθνική στρατοί μερικώς ασύνδετοι, προσανατολισμένοι στην άμυνα εδαφικής επικράτειας και άρα στατικοί). Η τρομοκρατία επίσης θέτει εκ νέου το δίλημμα μεταξύ ελευθερίας και ασφάλειας με το ισοζύγιο να γέρνει δραματικά προς τη διασφάλιση της δεύτερης.
Τα ανωτέρω σκιαγραφούν μία πραγματικότητα όπου το μεταπολεμικό κοινωνικό συμβόλαιο, το statusquo, οι κατακτήσεις των babyboomers, η διαρκής ασφάλεια- ειρήνη και ευημερία δεν μπορούν να θεωρούνται δεδομένες. Ο δυτικός άνθρωπος καλείται να επανατοποθετηθεί σε όλους τους παγκόσμιους χάρτες και να σκίσει εκείνους του 20ου αιώνα που κανοναρχούσαν την σκέψη του και τη ζωή του. Το μέλλον θα είναι διαφορετικό και σίγουρα όχι τόσο ανοδικό - εκτός εάν υπάρξει μία όχι ολοσδίολου απίθανη τεχνολογική εξέλιξη που θα πολλαπλασιάσει την παραγωγική δυνατότητα και άρα το παγκόσμιο ΑΕΠ.
Αυτό που δεν πρέπει επουδενί να παραβλεφθεί είναι πως ακόμη και σήμερα, ακόμη και τώρα, η Ένωση αποτελεί το ευνοϊκότερο πεδίο για τους λαούς, για τον κόσμο της εργασίας, για το περιβάλλον. Λειτουργεί δημοκρατικά, υπάρχει κράτος δικαίου και σχετική ευημερία.

Σοσιαλδημοκρατία
Αυτό που συμβατικά εννοούμε σοσιαλδημοκρατία είναι το μοντέλο εκείνο οργάνωσης της κοινωνίας και της οικονομίας που οικοδομήθηκε αμέσως μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σαν πολιτικό ρεύμα υπήρχε και τα προηγούμενα χρόνια – τα κόμματα της Β’ Διεθνούς κατά τόπους ήταν υπολογίσιμη πολιτική δύναμη. Εκείνο το ιδεοτυπικό μοντέλο, με τις εσωτερικές διαφοροποιήσεις του ανά χώρα, μεταβλήθηκε και ακολούθησε εν πολλοίς όλες τις αλλαγές που συνέβησαν στα τέλη του προηγούμενου αιώνα – παραμένοντας ένας εκ των δύο πόλων του πολιτικού συστήματος, μία εκ των δύο μεγάλων πολιτικών οικογενειών στην Ευρώπη. Η κατηγορία που του αποδίδεται είναι πως απώλεσε τα βασικά χαρακτηριστικά του και υποχώρησε, αλλοτριώθηκε. Εν μέρει σωστή αυτή η άποψη.
Όποια και εάν ήταν η εξέλιξη του ιδεολογικού και πολιτικού αυτού ρεύματος δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πρόκειται για ένα δυτικοκεντρικό πολιτικό μοντέλο που διαμορφώθηκε και ανέπτυξε τα εργαλεία παρέμβασής του υπό συγκεκριμένες πολιτικές και οικονομικές συνθήκες. Υποστηρίζω πως αν και σήμερα υποχωρεί εκλογικά μπροστά στα αμείλικτα διλλήματα και δυσκολίες δεν σημαίνει πως δεν έχει αφήσει σχεδόν ανεξίτηλη τη σφραγίδα του. Πολλές παραδοχές της και πολλά «κτήματά της» ενσωμάτωσε και η χριστιανοδημοκρατία ( και όχι μόνο το αντίστροφο).
Η εκλογική του ανάκαμψη δεν είναι ζήτημα απλά βολονταρισμού και ηγετικών/ κομματικών αποφάσεων, όπως αρέσκεται να λέγεται. Είναι ζήτημα πιο σύνθετο καθώς καλείται να δράσει σε έναν κόσμο ριζικά διαφορετικό από αυτόν που γεννήθηκε. Καλείται να δράσει και να υπηρετήσει ως τέκνο της νεωτερικότητας τις αξίες της ελευθερίας και της ισότητας σε έναν κόσμο πιο σύνθετο, παγκοσμιοποιημένο και σε κοινωνίες με νέες προκλήσεις και συγκεκριμένες δυνατότητες
Ένωση και σοσιαλδημοκρατία
«Σε ευρωπαϊκό επίπεδο επίπεδο οι προοπτικές ενός σοσιαλδηµοκρατικού µετασχηµατισµού είναι καλύτερες. Και αυτό όχι γιατί οι κυρίαρχες ευρωπαϊκές ελίτ έχουν σοσιαλδηµοκρατικούς προσανατολισμούς, αλλά γιατί συστηµικές πιέσεις αναγκάζουν, κυρίως τη Γερµανία, να προχωρήσει σε µια λιγότερο νεοφιλελεύθερη και περισσότερο σοσιαλδηµοκρατική διακυβέρνηση της Γηραιάς Ηπείρου …. Αν η πολιτικοοικονοµική ενοποίηση της Ευρώπης προχωρήσει και πάρει σοσιαλδηµοκρατική τροπή, τότε οι πιθανότητες ενός σοσιαλδηµοκρατικού προγράµµατος σε εθνικό επίπεδο αυξάνονται. Επιπλέον, µια σοσιαλδηµοκρατικά προσανατολισµένη, πολιτικά και οικονοµικά ενωμένη ΕΕ σίγουρα θα καταστεί σοβαρός παίκτης στην παγκόσµια κοινωνικοοικονοµική αρένα. Σε αυτή την περίπτωση η Ευρώπη θα μπορούσε να δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη ενός παγκόσµιουκαπιταλισµού µε ανθρώπινο πρόσωπο. Ένας σοσιαλδηµοκρατικού τύπου παγκόσµιος καπιταλισµός»[1] είναι ο στόχος.

[1] Νίκος Μουζέλης, αρθρο στο ΒΗΜΑ 28/08/2011, «Ή θα είναι ευρωπαϊκή ή δεν θα υπάρξει»