Δεν υπάρχει για το ΠΑ.ΣΟ.Κ μάχη του κέντρου. Μονόδρομος η εκπροσώπηση ενός άλλου κοινωνικού και πολιτικού μπλοκ δυνάμεων, άρθρο στην ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 16/2/2025

 

Το ΠΑ.ΣΟ.Κ βρίσκεται και πάλι σε ένα σταυροδρόμι. Είναι δεύτερο στις δημοσκοπήσεις αλλά τα ποσοστά του δεν φαίνεται να τραβούν την ανηφόρα. Αυτό δεν θα ήταν πρόβλημα εάν όμως η πολιτική και κοινωνική πραγματικότητα δεν φώναζε ότι η χώρα χρειάζεται άλλη μία τουλάχιστον πρόταση διακυβέρνησης, ένα ακόμη κόμμα εξουσίας.

Ζήτημα στρατηγικής

Το ζήτημα όπως προκύπτει και όπως σχηματοποιείται στις παρούσες συνθήκες είναι ζήτημα στρατηγικής. Είναι δε τόσο σοβαρό, που αν δεν απαντηθεί σωστά, μπορεί να εγκλωβίσει το κόμμα σε συνθήκη στασιμότητας.

Το βασικό ερώτημα που πρέπει να απαντήσει το ΠΑ.ΣΟ.Κ, πέρα και πάνω από δημοσκοπήσεις της στιγμής είναι ένα και μοναδικό. Είναι τόσο απλό που πρέπει να το κατανοήσει και να επιχειρήσει να το απαντήσει αυθεντικά, απλά, χωρίς περικοκλάδες και ευπρεπισμούς. Ποιους θέλει και ποιους πρέπει να εκπροσωπήσει στην ελληνική κοινωνία του 2025.

Μάχη του κέντρου δεν υπάρχει. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ και εκλογικά και δημοσκοπικά είναι πρώτο κόμμα σε όσους αυτοχαρακτηρίζονται ως κεντρώοι. Υπάρχουν σίγουρα κεντρώοι που επιλέγουν ακόμη και σήμερα τη Νέα Δημοκρατία – λογικό, αναμενόμενο και απολύτως εξηγήσιμο. Αυτοί όμως οι κεντρώοι, που ακόμη και σήμερα επιλέγουν Νέα Δημοκρατία, θα είναι και οι τελευταίοι που θα αλλάξουν πολιτική και κομματική τοποθέτηση γιατί ορθολογικά δρώντας, εκτιμούν ότι η διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας τους εκφράζει και τους ευνοεί. Μπορεί και μάλλον είναι ευνοϊκά ενταγμένοι στο πλέγμα οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών, όπως αυτές διαμορφώνονται από τις πολιτικές σήμερα. Σε αυτό το εκλογικό τμήμα, η σύγκριση Μητσοτάκη – Ανδρουλάκη θα βγάζει νικητή τον πρώτο, εις τον αιώνα τον άπαντα. Εκτός αυτού, είναι αυτοκτονικό να κοιτάς το σιντριβάνι όταν δίπλα σου υπάρχει ωκεανός.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει μόνον μία επιλογή. Να γίνει ο εκφραστής της άλλης μισής Ελλάδας. Να εκφράσει αυθεντικά όλους εκείνους που είτε δυσφορούν, είτε έχουν διαφορετικές απαιτήσεις από την Πολιτεία, αλλά κυρίως αυτούς που νιώθουν ότι η Ελλάδα που διαμορφώνεται δεν τους χωράει. Δεν τους χωράει ταξικά, οικονομικά, κοινωνικά, μορφωτικά ή τους επιφυλάσσει τις τελευταίες θέσεις στο τρένο, χωρίς μάλιστα προοπτική ανοδικής κινητικότητας. Μόνο μέσα από αυτόν τον δρόμο μπορεί το ΠΑ.ΣΟ.Κ να πραγματοποιήσει το αναγκαίο για αυτό άλμα εκλογικής επιρροής και να δει τα ποσοστά του να πλησιάζουν αυτά της σε δυσχέρεια Νέας Δημοκρατίας. Η μάχη του κέντρου είναι επίκαιρη όταν έχουμε δύο κόμματα παρατάξεις που διεκδικούν από το 35% την εξουσία, όταν αυτή κρίνεται στο 40% plus.

Εκλογική επιρροή

Η δημοσκοπική του στασιμότητα δεν οφείλεται, όπως το κατηγορούν, στο γεγονός ότι παίρνει δήθεν ριζοσπαστικές θέσεις και φλερτάρει με τον αντισυστημισμό. Οφείλεται στο ότι δεν έχει πείσει επαρκώς «την άλλη μισή Ελλάδα» ότι θέλει και μπορεί να εκφράσει αυθεντικά τα δικά της αιτήματα. Στο ότι δηλαδή δεν είναι αρκούντως αντιπαραθετικό με την κυβέρνηση Μητσοτάκη και τις πολιτικές της. Υπάρχει ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας που αναζητά – δικαίως ή αδίκως, άλλη κουβέντα – εναλλακτική. Αυτό είναι ή θα έπρεπε να είναι το κοινό του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Η  με ιστορικούς όρους πλατιά μάζα των νέων μη προνομιούχων της χώρας. Σε αυτούς πρέπει να προσθέσει και όσους από το 2009 και μετά απέχουν – και αυτούς πρέπει να καλέσει το ΠΑ.ΣΟ.Κ στη δική του κάλπη. Η άνοδος των αντισυστημικών κομμάτων – πρόσκαιρη λόγω συνθήκης – μπορεί να καταστεί μόνιμη εάν δεν δοθεί διέξοδος.

Τακτική

Τη δεδομένη στιγμή το μόνο κόμμα που υπό προϋποθέσεις μπορεί να δει ο Έλληνας να κυβερνά τη χώρα, πέραν της Νέας Δημοκρατίας, είναι το ΠΑ.ΣΟ.Κ. Αυτό είναι ένα τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα σε σχέση με τα άλλα κόμματα του χώρου. Οι προϋποθέσεις όμως είναι σκληρές και διαμορφώνουν και τα αριθμητικά δημοσκοπικά μεγέθη. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ πρέπει να επιλέξει ανάμεσα σε δύο τακτικές : ή προτάσσει πορεία αυτόνομη που οδηγεί στην πρώτη εκλογική θέση με τις αναγκαίες προσαρμογές που περιγράψαμε επάνω ή θα ανοίξει διάλογο για συνεργασίες. Η πρώτη επιλογή είναι πιο σωστή υπό την προϋπόθεση όμως ότι το κάνει. Η δεύτερη θα δημιουργήσει πιθανά αναταράξεις και νέου τύπου δυσκολίες στην κομματική του συνοχή και λειτουργία. Όμως, αυτόνομη πορεία με στόχο την πρώτη θέση στις εθνικές εκλογές σημαίνει αύξηση της εκλογικής επιρροής – τίποτε λιγότερο. Ειδάλλως θα κινδυνεύσει να γίνει έρμαιο περιπαικτικών σχολίων στον δημόσιο διάλογο.

Το παράδειγμα του 2007 -2009

Για όσους θυμούνται τις δημοσκοπήσεις, μετά την ήττα του 2007 και υπό την διαρκή πίεση προς την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας αλλά και τον ριζοσπαστισμό μετά την δολοφονία Γρηγορόπουλου, ο τότε ΣΥ.ΡΙ.ΖΑ, υπό τον φέρελπι Αλέξη Τσίπρα είχε καταγράψει μια εκρηκτική άνοδο και εμφανίζονταν για 2-3 φεγγάρια 2^ο κόμμα. Όσο όμως πλησιάζαμε στις κάλπες με το ΠΑ.ΣΟ.Κ να διαμορφώνει μια εμφανώς διαφοροποιημένη πρόταση από τη Νέα Δημοκρατία, ήρθαν και οι εκλογικές νίκες.

Άρα, το ΠΑ.ΣΟ.Κ δεν έχει κανέναν λόγο ούτε να φοβάται τον ριζοσπαστισμό, ούτε να υποχωρήσει σε «καλέσματα» νομιμοφροσύνης και ήπιας αντιπολίτευσης που δεν ταράζει τα νερά. Εάν εκπροσωπήσει αυθεντικά την «άλλη μισή Ελλάδα» μπορεί να γίνει και πάλι κόμμα εξουσίας. Για να το πετύχει όμως χρειάζεται κρουστότητα θέσεων και πολιτικού λόγου, διακριτότητα σε πλείστα όσα πεδία από τις πολιτικές της Νέας Δημοκρατίας και στόχευση στα σημαντικά. Αγοραστική δύναμη, υγεία, κράτος πρόνοιας, έμμεση φορολογία και ανισότητες.

 

 

Ενας ιδιότυπος αγώνας δρόμου πλανητικής κλίμακας ξεκινά το 2025, άρθρο στην Huffigtonpost

Με την έλευση του νέου χρόνου ευδοκιμούν άρθρα γνώμης που είτε ανακεφαλαιώνουν όσα ζήσαμε στο έτος που κλείνει, είτε προβαίνουν σε εκτιμήσεις για το έτος που ξεκινά. Πολλές φορές στα κείμενα αυτά εμπεριέχονται και οι δύο αυτές θεματικές με στόχο να γίνει ακόμα πιο τεκμηριωμένη η παράθεση των συλλογισμών. Πέντε λοιπόν σημεία για το 2025 που συμπληρώνει το πρώτο τέταρτο του 21 αιώνα. Περισσότερο όμως – για να λέμε την αλήθεια – δεν είναι σημεία, αλλά μακροχρόνιες τάσεις που απλά επιβεβαιώνονται κάθε χρόνο που περνά και διαμορφώνουν μία μεγάλη εικόνα. Το που θα εκβάλλει η Ιστορία και τί συνθήκες θα διαμορφώσει δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε για αυτό και πιθανολογούμε.

1. Περιβαλλοντική ανισορροπία

Εμφανέστατη πλέον σε όλους με τρόπο βίαιο και καταστροφικό. Αυτό που περιγράφαμε προ 20ετίας και προβλέπαμε ότι θα ζήσουμε περί τα μέσα – ίσως και αργότερα πιο βαθιά μέσα στον αιώνα τούτο – το ζούμε τώρα. Δεν ξέρω αν τα μοντέλα έπεσαν έξω ή επιταχύνθηκε η έλευση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης, σε επίπεδο όμως συλλογικών αντιλήψεων και πεποιθήσεων φαίνεται ότι δεν τις περιμέναμε τόσο νωρίς. Το πρόβλημα με αυτήν την διαφορά αντίληψης βέβαια τροφοδοτεί την ίδια την κρίση καθώς ούτε οι κοινωνίες μαζικά, αλλά ούτε και οι πολιτικές ελίτ φαίνεται να αντιλαμβάνονται το μέγεθος της πρόκλησης, παρά μόνον σε ημερίδες και συνέδρια που το περιγράφουν. Καταστροφικές μέγα-πυρκαγιές δασών, ορμητικοί χείμαρροι εντός αστικών περιοχών, άνοδος θερμοκρασίας και αβίωτες πόλεις, άνοδος της στάθμης της θάλασσας, διάβρωση των εδαφών, επιπτώσεις στην βιοποικιλότητα και λειψυδρία έχουν χτυπήσει την πόρτα μας.

Και όμως τίποτε δεν μπορεί να μας κάνει αισιόδοξους καθώς ούτε σε πλανητικό επίπεδο φαίνεται να υπάρχει συνεννόηση – μάλλον οπισθοδρόμηση παρατηρείται – ούτε σε εθνοκρατικό επίπεδο υπάρχει σημαντική κατεύθυνση των πόρων σε υποδομές ανθεκτικότητας και αλλαγές προσαρμογής στις νέες συνθήκες. Όσοι το προσπαθούν ή το ενσωματώνουν ως προβληματική στις δημόσιες πολιτικές τους και διακηρυκτικά στοχεύουν σε μια πράσινη μετάβαση(βλέπε Ε.Ε), αδυνατούν να την υλοποιήσουν με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης και παραγωγικότητας – ανταγωνιστικότητας. Χάνουν και στο εσωτερικό μέτωπο (ακριβές ΑΠΕ, ανισότητα κοκ), χάνουν και σε πλανητικό επίπεδο καθώς άλλοι πόλοι καίνε ό,τι καίγεται αποκτόντας θηριώδη παραγωγικά πλεονεκτήματα.

2. Πολυπολιτικότητα και μετριασμός της δυτικής κυριαρχίας

Όποιος δει τα βασικά μεγέθη των τελευταίων 25 ετών, διαπιστώνει ότι η οικονομική, πολιτική, στρατιωτική και πολιτισμική ενότητα που ονομάζουμε Δύση, υποχωρεί. Η πλανητική κυριαρχία της χονδρικά από το 1600 μ.Χ πλέον αμφισβητείται ανοιχτά από άλλους πόλους και αυτή είναι μια τεκτονική αλλαγή για την οποία μάλλον δεν είμαστε έτοιμοι.

Ακόμη αναλύουμε και προσεγγίζουμε τα ζητήματα με τα εργαλεία και τα πνευματικά εφόδια, τον λόγο, τις ιδεολογίες και τις πολιτικές που διαμορφώθηκαν τα χρόνια της κυριαρχίας μας. Όμως πρωτίστως η δημογραφία και δευτερευόντως τα ορατά όρια της θεσμικής – δημοκρατικής μας συγκρότησης και λειτουργίας θέτουν σοβαρά ερωτήματα. Οι νέοι πόλοι που αναδύονται, σε αντίθεση με το παρελθόν, έχουν ενσωματώσει τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, δεν έχουν περιβαλλοντικές, δημοκρατικές και σοσιαλδημοκρατικές ανησυχίες και το κυριότερο, δεν πίνουν και νερό στο όνομα της δημοκρατίας. Ο αυταρχισμός φαίνεται ότι μπορεί να απαντήσει πιο άμεσα και ικανά στα αιτήματα – η δημοκρατία φαίνεται να χάνει έδαφος παντού.

3. Αλματώδης τεχνολογική εξέλιξη

Εδώ βρισκόμαστε μάλλον ενώπιων μιας μεγάλης εξέλιξης. Αυτό που ονομάζεται 4η βιομηχανική επανάσταση ίσως αποδειχθεί η 1η βιομηχανική – τεχνολογική επανάσταση της νέας εποχής. Πολλοί υποστηρίζουν πως μια τέτοια σκέψη συνιστά υπερβολή, όμως και μόνον το γεγονός ότι αυτό το σενάριο είναι στο τραπέζι πρέπει να μας προϊδεάσει για το μέλλον. Η κυριαρχία των ρομπότ και η εξέλιξη της ΤΝ επαναπροσδιορίζουν την απλή και ευδιάκριτη σχέση που ξέραμε μέχρι σήμερα μεταξύ ανθρώπου και μηχανής και η διαφορά ανάμεσα στον πραγματικό και ψηφιακό κόσμο, γίνεται πλέον αρκετά δυσδιάκριτη. Από την μία θα υπάρξει αύξηση της παραγωγικότητας και εκτίναξη του παγκόσμιου ΑΕΠ, από την άλλη μια σειρά επαγγελμάτων θα χαθούν οριστικά. Η ανθρωπότητα βέβαια έχει επιδείξει μια τεραστίων διαστάσεων προσαρμοστικότητα όμως αυτή τη φορά η πρόκληση είναι διαφορετικής υφής.

4. Κολοσσιαίες ανισότητες στη Δύση

Ο 20ος αιώνας για τη Δύση ήταν σοσιαλδημοκρατικός. Ο 21ος μάλλον δεν είναι και αυτό συνιστά μια πάρα πολύ μεγάλη μεταβολή που αποδιαρθρώνει την συνοχή των κοινωνιών. Με ένα συμβατικό σημείο κατανόησης την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008, που για εμάς στην Ελλάδα μετουσιώθηκε σε χρεοκοπία, αν δει και πάλι κανείς με zoom out την μεγάλη εικόνα, θα διαπιστώσει ότι οι εισοδηματικές ανισότητες προσεγγίζουν εκείνες του 18 αιώνα. Αυτό που ο Πικετί παραθέτει ως θεμελιώδη νόμο, ότι δηλαδή «οι αποδόσεις του κεφαλαίου (π.χ. τα κέρδη) υπερβαίνουν συστηματικά, και για δεκαετίες τώρα, τον ρυθμό ανάπτυξης (ή αύξησης των εθνικών εισοδημάτων)» είναι η νέα πραγματικότητα. Δεν είναι τυχαία η εκλογική συμπεριφορά των δυτικών κοινωνιών, δεν είναι τυχαία η συμπίεση της άλλοτε κραταιάς μεσαίας τάξης, δεν είναι τυχαίο το αίτημα για επιστροφή σε ένα εθνοκρατικό προνοιακό περιβάλλον και μια πολιτισμική ομοιομορφία εντός των κοινωνιών. Η παρακαταθήκη του New Deal και του εκτεταμένου δυτικοευρωπαϊκού κράτους πρόνοιας (υπό τον φόβο του σοβιετικού κομμουνισμού) είχαν δημιουργήσει μια συνθήκη κάπως πιο δίκαιου διαμοιρασμού του πλούτου.

5. Η Ευρώπη μπροστά σε σταυροδρόμι

Αν έχετε διαβάσει τα 4 πρώτα σημεία, αυτό το 5 για την Ευρώπη και συγκεκριμένα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, έρχεται ως μια λογική συνέχεια. Η Ε.Ε ως έχει φαίνεται ότι δεν έχει εκείνες τις απαραίτητες πολιτικές – παραγωγικές αλλά και διανοητικές δυνάμεις για να προχωρήσει. Τουλάχιστον για να διατηρηθεί ως ένας εκ των τριών μεγάλων πόλων του παγκόσμιου συστήματος ( Η.Π.Α – Κίνα οι άλλοι δύο). Και εδώ μια σύγκριση σε κρίσιμα πεδία την φέρνει σε θέσεις υστέρησης, η οποία μάλιστα εντοπίζεται ευκρινώς στα τελευταία 20 χρόνια.

Το «μαγαζί» είναι (πιο) σοσιαλδημοκρατικό (από ΗΠΑ και Κίνα), λειτουργεί όμως σε συνθήκες μιας παγκόσμιας νεοφιλελεύθερης οικονομικής ορθοδοξίας, που και αυτή όμως αρχίζει να φθίνει ή και να ανακόπτεται καθώς προκύπτουν άλλα νέα μοντέλα πολιτικής και οικονομικής διακυβέρνησης. Μοντέλα λιγότερο δημοκρατικά, εμφανώς συγκεντρωτικά έως αυταρχικά, περισσότερο κρατικιστικά, που βασίζονται όμως σε μία κατακτημένη πολιτική – πολιτισμική ενότητα. Μοντέλα που φαίνεται για την ώρα ότι μπορούν να κινητοποιήσουν πόρους προς εκείνες τις κατευθύνσεις που θέλουν, χωρίς πολλά πολλά. Άμεσα και αποφασιστικά.

Και μπορεί η Ε.Ε να παραμένει ακόμη ένας παγκόσμιος regulator, μπορεί οι πολίτες της να απολαμβάνουν ένα καλό συγκριτικά βιοτικό επίπεδο, όμως η προβολή των δυναμικών στο μέλλον δημιουργεί δικαιολογημένα ανησυχίες.

Τι πρέπει να κάνει;

Μείωση ανισοτήτων για να κατακτήσουμε και πάλι ένα αίσθημα «σ»νανήκειν», μια πολιτική ενότητα. Μεγάλες δημόσιες επενδύσεις, ανάκτηση πρωτοκαθεδρίας της πολιτικής - αλλαγές στο σύστημα διακυβέρνησης και δραστικό περιορισμό της γραφειοκρατίας ( από staff driven σε πολιτική διεύθυνση) και πραγματική ενοποίηση σε πλείστα όσα πεδία. Χρειαζόμαστε τεράστιες επενδύσεις σε συγκεκριμένους κλάδους, μεγάλη οικονομική ενοποίηση σε κεφαλαιαγορές και χρηματαγορές, ενοποίηση βιομηχανικής πολιτικής και αμυντικής βιομηχανίας, κοινό χρέος (ευρωομόλογα) και μια σειρά τέτοιας κλίμακας και στόχων πολιτικές.

Κλείνοντας αυτό το σημείωμα διαπιστώνω ότι θα μπορούσε να έχει γραφτεί και το 2021 και το 2022, ίσως δε μπορεί να είναι επίκαιρο και το 2025 και το 2026. Αυτό δεν σημαίνει ότι με την πάροδο των ετών δεν παρατηρούνται αλλαγές και σημειακές βελτιώσεις. Ακόμα και αυτή η αργοκίνητη Ε.Ε δείχνει κάποια σημάδια συνειδητοποίησης και αναπτύσσεται στα σπλάχνα της ένας δημόσιος διάλογος που θέτει τα ζητήματα αυτά μετ’ επιτάσεως. Το ζήτημα όμως είναι να προλάβουμε.

Να προλάβουμε το κλίμα, να προλάβουμε την διάρρηξη των κοινωνικών σχέσεων, να προλάβουμε την δημογραφία, να προλάβουμε την Κίνα, να προλάβουμε την δυνατότητα.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην Huffigtonpost στις 12/1/2025 : ΕΔΩ

Μετρό Θεσσαλονίκης - βατήρας για το μέλλον και όχι τερματικός της σταθμός. Οκτώ σκέψεις με αφορμή την πανηγυρική έναρξη

   

   

    Μέρα χαράς για την όμορφη πόλη μας. Εγκαινιάζεται ένα σημαντικότατο έργο υποδομής, ελπίζουμε όλοι σε μια καλύτερη καθημερινότητα, σε καλύτερη αναπτυξιακή προοπτική. Με αφορμή τα εγκαίνια παραθέτω οκτώ μικρές σκέψεις μου 

1. Το Μετρό Θεσσαλονίκης είναι πολλά περισσότερα από μια συγκοινωνιακή υποδομή της πόλης. Η ολοκλήρωση και η λειτουργία του είναι ένα σημαντικό ουσιαστικό αλλά και συμβολικό βήμα εκσυγχρονισμού που δυνητικά μπορεί να βγάλει την πόλη από ένα ιδιότυπο τέλμα και να δείξει ότι υπάρχει ένας άλλος δρόμος. Αυτός των υποδομών, των μεγάλων έργων, της επίλυσης σημαντικών προβλημάτων ( μετακίνηση). Με δυο λόγια το Μετρό μπορεί ( και πρέπει) να γίνει ένας βατήρας για το αναγκαίο άλμα στο μέλλον.

2.   2. Είναι μικρό και ακριβό; Ναι, αλλά είναι η αρχή του έργου – όλα από κάπου ξεκινάν και δημιουργούν την ανάγκη συνεχούς επέκτασης. Προτεραιότητα η επέκτασή του στη δυτική πλευρά της πόλης και μετά προς το αεροδρόμιο. Όχι επέκταση αόριστα και γενικά αλλά με χρονοδιαγράμματα, μελέτες, ορατό ορίζοντα. Άλλωστε η εμπειρία πολλών αντίστοιχων συστημάτων ανά τον κόσμο – και στην Αθήνα-  δείχνει ότι η επέκταση του μετρό είναι ( και πρέπει να είναι) συνεχής.

3.    3. Οι παλινωδίες και οι καθυστερήσεις είχαν σημαντικό κόστος για την πόλη. Συμπυκνώνουν όλη την νεοελληνική παθογένεια αλλά και την ιδιάζουσα βορειοελλαδίτικη version της που εν πολλοίς οφείλεται στον έντονο αθηνοκεντρισμό. Όμως πρέπει να ξεφύγουμε από αυτό το σχήμα που για άλλους είναι δικαιολογία, για άλλους μόνιμη επωδός και αντικειμενικά μια πραγματικότητα που αποδυναμώνει την ελληνική περιφέρεια. Η επιτυχία της Θεσσαλονίκης πρέπει να καταστεί αίτημα με εθνικά και όχι τοπικά χαρακτηριστικά γιατί ακριβώς μια επιτυχημένη Θεσσαλονίκη είναι η υπαρκτή δίοδος εξωστρέφειας σε μια τεράστια περιοχή που αναπτύσσεται δυναμικά – αυτήν την Κεντρικής αλλά και Ανατολικής Ευρώπης. Με το Μετρό σε λειτουργία πρέπει να εμπεδωθεί αυτό το σχήμα που θέλει τη Θεσσαλονίκη να παίζει τον ρόλο εκείνο που αντικειμενικά μπορεί να παίξει. Να συμπαρασύρει όλη την Μακεδονία σε μια άλλη αναπτυξιακή πορεία. Με δυο λόγια ο ορίζοντας της Θεσσαλονίκης είναι βορειότερα αυτής και όχι νότια. Δεύτερος πόλος ανάπτυξης σημαίνει βάθος στο ελληνικό ΑΕΠ, εξωστρέφεια, γεωπολιτική αναβάθμιση κοκ.  

4.      4. Το Μετρό Θεσσαλονίκης μπορεί να γίνει αφετηρία για μια άλλη – εμφανώς καλύτερη αντίληψη και διαχείριση για τον δημόσιο χώρο και τις δημόσιες υποδομές. Η αρτιότητά του, η λειτουργικότητά του, η τεχνολογική του πρωτοπορία το καθιστούν επιβλητικό. Πρέπει να κερδίσει τον σεβασμό, την φροντίδα και την μέριμνα όλων – υπευθύνων αλλά και χρηστών- και να εγκαθιδρύσει μία διαφορετική αντιμετώπιση των δημοσίων πραγμάτων. Για την ώρα θα είναι ένα θύλακας ευταξίας, ομορφιάς και λειτουργικότητας σε ένα περιβάλλον που καθημερινά υποβαθμίζεται. Όμως ελπίζουμε βάσιμα η στάση μας απέναντί να βελτιώσει την στάση που επιφυλάσσουμε σε όλα τα υπόλοιπα.

5.    5. Το Μετρό Θεσσαλονίκης επαναφέρει την κουλτούρα των μεγάλων έργων υποδομής. Μια αντίληψη για την ανάπτυξη που διεκόπη βίαια λόγω της χρεοκοπίας και έχει δημιουργήσει μια υστέρηση 15ετίας, την οποία καλούμαστε να γεφυρώσουμε, εάν θέλουμε να συγκλίνουμε με την προοδευμένη Ευρώπη. Πρέπει να ξεφύγουμε από την φθορά των μικρών - όχι γιατί δεν είναι σημαντικά. Είναι σημαντικά και τα μικρά και πρέπει και αυτά να γίνονται, να υλοποιούνται. Αλλά παράλληλα πρέπει να έχουμε αίσθηση των μεγεθών, του ιστορικού - γεωγραφικού - αναπτυξιακού ρόλου της πόλης. Πρέπει ο δημόσιος διάλογος και οι πολιτικές να κοιτούν πως θα αλλάξουμε πίστα και όχι πως θα σοβατίσουμε αυτήν που έχουμε σήμερα.

6.     6. Το Μετρό για τη Θεσσαλονίκη πρέπει να γίνει αφορμή και αφετηρία διεκδίκησης και σχεδιασμού και άλλων ίδιας κλίμακας υποδομών που στερείται η πόλη. Είναι το πρώτο – πρέπει να ακολουθήσουν και άλλα. Δεν έχουμε την πολυτέλεια αγρανάπαυσης και εφησυχασμού εάν θέλουμε η πόλη μας να παίξει έναν αναβαθμισμένο ρόλο στην ευρύτερη περιοχή. Εάν Θέλουμε δηλαδή η Θεσσαλονίκη στον παγκόσμιο ανταγωνισμό των πόλεων να έχει κάποια σοβαρή θέση και δυνατότητα πρέπει να προχωρήσουν αποφασιστικά και άλλες μεγάλες παρεμβάσεις. Ειδάλλως αντί να συγκρινόμαστε με άλλες ευρωπαϊκές (μετρίου μεγέθους) πόλεις και με βαλκανικές και ανατολικοευρωπαϊκές πρωτεύουσες κρατών, θα συγκρινόμαστε με ελληνικές περιφερειακές πρωτεύουσες νομών. Ή θα κοιτάξουμε στα μάτια Βελιγράδι, Σόφια, Βουκουρέστι ή το Κιλκίς, τη Δράμα και την Καβάλα. Αν κάνουμε το πρώτο θα ευνοηθούν έμμεσα και οι δεύτερες.

7.   7. Η συγκοινωνία, οι μετακινήσεις και τα μέσα σταθερής τροχιάς είναι η μόνη σοβαρή ευρωπαϊκή επιλογή που πέραν των προφανών – χρόνος, χρήμα, ατμοσφαιρική ρύπανση κοκ – ωφελούν και την κοινωνική συνοχή. Είναι ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης, γεωγραφικής ισορροπίας και αποφυγή εμπέδωσης πολιτών διαφορετικών κατηγοριών. Για αυτό πρέπει το Μετρό να φτάσει και στα δυτικά όπου διαβιούν 400.000 πολίτες και μάλιστα δημογραφικά οι νεότεροι του πληθυσμού.

8.     8. Με το Μετρό Θεσσαλονίκης μετατρέπεται η Ιστορία της πόλης σε απτό – ορατό – υλικό περιβάλλον. Γνωρίζουν όλοι – εμείς οι κάτοικοί της πρωτίστως- το μεγάλο ιστορικό αποτύπωμα της πόλης καθώς οι σταθμοί – μουσεία που έχουμε πλέον στη διάθεσή μας είναι ζωντανά μνημεία αυτών που μέχρι χτες διαβάζαμε μόνο στα βιβλία ή δυο τρεις ξέμπαρκες εκκλησίες και τα υπολείμματα των τειχών της πόλης μας προσπαθούσαν ανεπιτυχώς να κρατήσουν ζωντανή. Την αντίληψη ότι η πόλη μας, με 2.300 χρόνια ιστορίας ήταν πάντοτε πόλη. Δεν εξέπεσε ποτέ από ιδρύσεως σε χωριό ή οικισμό και σχεδόν πάντοτε είχε μια σημαίνουσα σημασία σε κάθε αυτοκρατορία, σε κάθε ιστορική φάση ανά τους αιώνες. Και αυτό το μεγάλο ιστορικό έρμα της μπορεί και πρέπει να γίνει σημείο εκκίνησης. Ειδικά για την βυζαντινή παράδοση, η Θεσσαλονίκη είναι η πιο βυζαντινή πόλη μετά την Πόλη και αυτό οφείλουμε να το αναδείξουμε και να το αξιοποιήσουμε.