Είναι ο Ρέντσι μοντέλο ηγεσίας για την ευρωπαϊκή κεντροαριστερά;

Αναδημοσίευση από το Νotepaper

Ο Ματέο Ρέντσι είναι ο 56ος πρωθυπουργός της Ιταλίας  από το Φεβρουάριο του 2014. Έχει εκλεγεί, επίσης, δήμαρχος της Φλωρεντίας το 2009 και Γραμματέας του Δημοκρατικού Κόμματος στις 15 Δεκεμβρίου του 2013. Γεννήθηκε στη Φλωρεντία το 1975 και σπούδασε εκεί Νομική. Τον Σεπτέμβριο του 2012 ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του στις επερχόμενες προκριματικές εκλογές για τη θέση του Γραμματέα του Δημοκρατικού Κόμματος. Στις εσωκομματικές εκλογές του Νοεμβρίου του 2012 κατέλαβε τη δεύτερη θέση πίσω από τον Πιέρ Λουίτζι Μπερσάνι. Μετά από πολύμηνες και μακρόσυρτες διεργασίες που κατέδειξαν αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης από τον Μπερσάνι και την ανάδειξη του ίδιου ως γραμματέα του Δημοκρατικού κόμματος έλαβε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης από τον Τζόρτζιο Ναπολιτάνο στις 17 Φεβρουαρίου 2014, αντικαθιστώντας τον Λέτα στην πρωθυπουργία.

Il Rottamatore τον αποκαλούσαν παλαιότερα διότι ήταν αυτός που καλούσε σε υπέρβαση του παλαιού πολιτικού προσωπικού που θεωρούσε – και δικαίως – κατεστημένο στην ιταλική πολιτική ζωή. Αναξιοπιστία, διαφθορά, αστάθεια, σκάνδαλα είχαν κουράσει την ιταλική κοινωνία. Η ευρεία αποδοχή του αλλά κυρίως η άνοδός του στα υψηλότερα κομματικά και θεσμικά αξιώματα απέδειξε πως και η ηλικιακή ανανέωση είναι κρίσιμη παράμετρος στα πλαίσια μιας σημαντικής προσπάθειας ανανέωσης. Ο τρόπος με τον οποίο αντικατέστησε τον Ενρίκο Λέτα, ανώτερο στέλεχος του Δημοκρατικού Κόμματος, στην πρωθυπουργία δημιούργησε δυσαρέσκεια αλλά από την άλλη απέδειξε πως ο Ματέο Ρέντσι ήταν αποφασισμένος για το επόμενο και μεγάλο βήμα.

Χαρισματικός, σύγχρονος, με ομιλίες απλές, κατανοητές, για τους πολλούς, χωρίς ιδιαίτερα δύσκολες και περίτεχνες εκφράσεις σκοπίμως επιτηδευμένες ώστε να δημιουργούν απόσταση, δεν φοβήθηκε ποτέ να δηλώσει υπερβολικά φιλόδοξος. Πριν ακόμη αναλάβει την πρωθυπουργία δήλωνε πως έχει πίστη στην Πολιτική, ότι η Πολιτική μπορεί να γίνει αλλιώς και να φέρει διαφορετικά και καλύτερα αποτελέσματα.

Στην πρωθυπουργία προσπάθησε και υλοποίησε αρκετές και μεγάλες μεταρρυθμίσεις. Στάθηκε στο πλευρό της Ελλάδας μαζί με τη Γαλλία και προσπάθησε να στηρίξει τον Έλληνα πρωθυπουργό όταν αυτός απομονωνόταν στις Συνόδους Κορυφής. Άσκησε και ασκεί κριτική στη de facto ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την Άνγκελα Μέρκελ και προσπαθεί μέσω των τοποθετήσεών του να ανυψώσει το ηθικό της Ιταλίας επαναδιεκδικώντας μια ηγετική θέση στην Ένωση. «Άνγκελα, μην μας λέτε ότι δίνετε το αίμα σας για την Ευρωπαϊκή Ένωση» . Πρόσφατα προέκυψε διάσταση ανάμεσα σε Ρώμη και Βερολίνο για το θέμα της τραπεζικής ένωσης με την πρώτη να επιθυμεί άμεση και οριστική διευθέτηση ενώ το δεύτερο να προτιμά αργές διαδικασίες. Ο Ρέντσι ζήτησε εξηγήσεις από τη Μέρκελ, θυμίζοντας ότι η Ευρώπη, τα τελευταία χρόνια, έχασε θέσεις εργασίας και ανταγωνιστικότητα εν συγκρίσει με την Αμερική.

Από τα βέλη του δεν ξεφεύγει ούτε η Ευρωπαϊκή Επιστροπή. «Η Ιταλία είναι όλο και πιο ανοικτή και ελκυστική για τις διεθνείς επενδύσεις. Με μεγάλες, παγκόσμιες επιχειρήσεις που δεν εμφανίζονται μόνον περιστασιακά, όπως συνέβαινε στο παρελθόν, αλλά αποφάσισαν να ποντάρουν στην χώρα μας, να στοιχηματίσουν στο μέλλον της. Aς το πάρουν απόφαση, η Ιταλία επέστρεψε, πιο ισχυρή και φιλόδοξη. Τέλειωσε η εποχή που οι Βρυξέλλες έλεγχαν την Ιταλία με τηλεχειριστήριο».

Σε όλη τη φάση της ευρωπαϊκής κρίσης εμφανίζεται ως υπερασπιστής του ευρωπαϊκού οράματος – όχι της στεγνής, στενής και άκαμπτης γερμανικής version. «Η Ευρώπη δεν μπορεί να είναι μόνο ένα πακέτο κανόνων που πρέπει να τηρούμε, είναι είτε ένα μεγάλο ιδανικό είτε δεν υπάρχει καθόλου». Ως κεντροαριστερός προοδευτικός δημοκράτης ανησύχησε για την άνοδο της ακροδεξιάς και ιδιαίτερα της Λεπέν και τοποθετήθηκε. «Η Ευρώπη πρέπει να αλλάξει. Πιστεύω ότι ήρθε η στιγμή για τους ευρωπαϊκούς θεσμούς να κοιτάξουν την πραγματικότητα κατάματα: μόνο με τακτική, πεθαίνεις. Χωρίς ένα στρατηγικό σχέδιο, ιδίως για την οικονομία και την ανάπτυξη, οι λαϊκιστές, αργά ή γρήγορα, θα κερδίσουν και κάποιες εθνικές βουλευτικές εκλογές. «Αν η Ευρώπη δεν αλλάξει κατεύθυνση αμέσως, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί κινδυνεύουν να γίνουν (με περισσότερη η λιγότερη επίγνωση) οι καλύτεροι σύμμαχοι της Μαρίν Λε Πεν και όσων προσπαθούν να την μιμηθούν». Διακριτή η στάση του και στο προσφυγικό όπου εμφανίζεται ως κληρονόμος της ανθρωπιστικής παράδοσης της ηπείρου.

Καταφέρνει να συνδυάσει, όχι εύκολα είναι η αλήθεια, την υλοποίηση μιας σημαντικής μεταρρυθμιστικής ατζέντας που κρατά την Ιταλία εντός στόχων και ταυτόχρονα όμως διατηρήσει μία προοδευτική ατζέντα, διακριτή τόσο από τις δυνάμεις του στα αριστερά όσο και από δεξιά.

”Είμαστε ακόμα ζωντανοί αλλά θέλουμε και το χειροκρότημα”

Η εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας, η πρώτη εμφάνιση στο κοινοβούλιο με τη νέα του ιδιότητα αλλά και συνολικότερα το προφίλ και η ατζέντα του τάραξαν τα ύδατα του στάσιμου πολιτικού σκηνικού. Οι αναταράξεις όπως ήταν αναμενόμενο έφτασαν και στον ευρύτερο χώρο του κέντρου και της κεντροαριστεράς με το ΠΟΤΑΜΙ και την Δημοκρατική Συμπαράταξη να νιώθουν μια απειλή εκ δεξιών τους που υπό συνθήκες μπορεί να εξελιχθεί σε ζωτικό κίνδυνο. Για το μεν ΠΟΤΑΜΙ τα πράγματα είναι δυσκολότερα καθώς η απουσία σαφούς ιδεολογικού και πολιτικού στίγματος αλλά και η ανυπαρξία στοιχειώδους κομματικής δομής και διαδικασιών το καθιστούν ευάλωτο σε τέτοιες δομικές εξελίξεις που αναδιατάσσουν το πολιτικό τοπίο. Για τη δε Δημοκρατική Συμπαράταξη οι πρώτες μέρες ήταν δύσκολες καθώς οι αναταράξεις συνοδεύτηκαν από μια διαγραφή από την κοινοβουλευτική ομάδα και δηλώσεις οι οποίες δεν ήταν επιτυχημένες. Όμως η ηγεσία απέδειξε πως έχει πολιτικά αντανακλαστικά και εξήγγειλε πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση της ανασυγκρότησης του χώρου ευρύτερα, γεγονός που χαιρετίστηκε από όλους.

Πάμε τώρα στα μείζονα. Οι πρωτοβουλίες είναι στη θετική κατεύθυνση όμως ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Δυνατότητα άλλης αποτυχίας δεν υπάρχει. Το εγχείρημα έχει χαρακτηριστικά it’s now or never, καθώς η ιστορία δεν περιμένει κανέναν και όλοι απεχθάνονται τα κενά.

ΠΑΣΟΚ ή κάτι άλλο;

Κάτι άλλο, νέο, που θα σηματοδοτεί την καινούρια αρχή. Μια άλλη συλλογικότητα που θα άρει τις δυσκολίες προσέγγισης με τον κόσμο του χώρου ευρύτερα. Μια νέα συλλογικότητα που δεν θα αφήνει χώρο και φθηνές δικαιολογίες στους αρνητές της ενότητας. Ένα νέο ξεκίνημα με σαφείς δημοκρατικές διαδικασίες που θα δίνει φωνή και δύναμη στη βάση. Ένα νέο κόμμα των μελών, με πολιτικές διαδικασίες, μακριά από τον οργανωτικό γιγαντισμό του μεταπολιτευτικού ΠΑΣΟΚ και τις δυσκαμψίες των κομμάτων της Αριστεράς. Δεν απαρνούμαστε την ιστορία, τις παρακαταθήκες, την πορεία των κομμάτων του ευρύτερου προοδευτικού χώρου. Το αντίθετο, τις υπερασπιζόμαστε μέσα από την ανανέωση του πολιτικού υποκειμένου. Παραδειγματιζόμαστε από την περίπτωση της Γαλλίας όπου το το SFIO μετασχηματίζεται στο περίφημο Ιδρυτικό Συνέδριο του Epinay τον Ιούνιο του 1970, σε Γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα (PS). Από την ιταλική «Ελιά» και το σημερινό «Δημοκρατικό Κόμμα».

Κέντρο ή Αριστερά;  

Κεντροαριστέρα είναι η απάντηση. Δύο είναι τα κυρίαρχα ρεύματα  στην νεοελληνική πολιτική ιστορία. Ένα ρεύμα με  αίτημα τη διατήρηση του προνομιακού δεσμού της χώρας με τη Δύση και ένα κοινωνικό ρεύμα που έχει ως επίκεντρο το αίτημα της κοινωνικής δικαιοσύνης. Και τα δύο ρεύματα πρέπει να τα εκφράσει η κεντροαριστερά. Όχι το ένα σε βάρος του άλλου. Προνομιακή στάση της κεντροαριστεράς υπέρ του ενός έναντι του άλλου την καθιστά κουτσή. Στο ψευδεπίγραφο δίλημμα που τίθεται μετ’ επιτάσεως και διαιρεί το σώμα μας «Μεταρρυθμισμός ή ενσυναίσθηση και κοινωνική ευαισθησία» απαντάμε πως η πιο φιλολαϊκή πρόταση σήμερα είναι η εφαρμογή μεγάλων αλλαγών σε κράτος και οικονομία. Μόνον αν απαντήσουμε επαρκώς και πειστικά σε αυτό το δίλλημα ενώνουμε την ψυχή της παράταξης.

Κράτος

Τη στιγμή που πρέπει να μειωθεί το κράτος, να γίνουν ιδιωτικοποιήσεις, να απελευθερωθούν δημιουργικές δυνάμεις της αγοράς, να ανοίξουν τα κλειστά επαγγέλματα, να λειτουργήσει ο ανταγωνισμός, απαιτείται κρατική παρέμβαση σε νέα πεδία. Ρυθμιστικές αρχές, αναδιάρθρωση του κοινωνικού κράτους, στόχευση, διοικητική μεταρρύθμιση κ.ο.κ. Δεν αρκεί να λέμε πως 1.000.000 πολίτες πρέπει να αλλάξουν επάγγελμα στρεφόμενοι σε διεθνώς εμπορεύσιμα προϊόντα και υπηρεσίες ( ή σε άλλα που θα υποκαθιστούν τις εισαγωγές) αλλά να δούμε μια ποιο τρόπο μπορεί να υποβοηθηθεί αυτή η μετάβαση. Εδώ το κράτος έχει ρόλο. Φορολογία, κόστος ενέργειας, υποδομές, διασφάλιση κανόνων ανταγωνισμού – αυτά είναι υποθέσεις του κράτους. Αναστροφή της ανεστραμμένης πυραμίδας είναι ο στόχος. Όχι στον κρατισμό αλλά ούτε συναίνεση στην ολοκληρωτική του αποχώρηση από το κοινωνικό και οικονομικό πεδίο.

Είμαστε σοσιαλδημοκράτες και η ατζέντα μας είναι διακριτή.

Το παρόν άρθρο είναι αναδημοσίευση από το site www.notepaper.gr

Η αυτοδύναμη παρουσία της προοδευτικής παράταξης περνά μέσα από τη σύνθεση

Οι πολιτικές, ιδεολογικές διαφορές και ρεύματα είναι ένα εγγενές θα έλεγα χαρακτηριστικό του ευρύτερου πολιτικού χώρου μας. Θα έπρεπε να είναι πλούτος, υλικό για διάλογο και πολιτική ζύμωση που θα κατέληγε σε ένα συνθετικό προγραμματικό κείμενο.

Δεν είναι τόσο απίθανο, δεν είναι ανέφικτο αλλά δεν είναι και εύκολο. Είναι δύσκολο αλλά ταυτόχρονα εφικτό. Βέβαια η κρίση - χρεωκοπία μας έχει φέρει σε ένα σημείο όπου οι παλιές ( σχετικά) εύκολες συνταγές δεν είναι πλέον επίκαιρες. Κράτος και δανεισμός εξυπηρετούσαν τις ανάγκες και τις απαιτήσεις. Μέσω μεγάλων δαπανών και η κατανάλωση ήταν υψηλή αλλά και κάποιοι εκσυγχρονισμοί λάμβαναν χώρα ( όχι όσοι θα έπρεπε αλλά αυτό είναι άλλη κουβέντα).

Αυτή η σύνθεση είναι ίσως η βασική προϋπόθεση ανασύνταξης του χώρου και ταυτόχρονα η αναγκαία συνθήκη για μια αυτοδύναμη παρουσία του και πορεία. Εάν η σύνθεση δεν επιτευχθεί τότε οι συμπληγάδες του νέου δικομματισμούς και της πόλωσης θα τερματίσουν την όποια προσπάθεια επί της ουσίας. Είτε ο χώρος θα διασπαστεί και οι πόλοι εντός του θα μετακινηθούν όπου υπάρχει εγγύτητα, είτε θα επιβιώσει ένας κομματικός σχηματισμός που εκ των προτέρων θα είναι τσόντα σε ΝΔ ή ΣΥΡΙΖΑ.

Η σύνθεση λοιπόν είναι το μυστικό.

Δεν είναι εύκολη.

Δεν είναι όμως και ανέφικτη.

Ανέφικτη καθίσταται όταν τις πολιτικές αντικαθιστουν οι προσωπικές διαφορές και πικρίες, οι προσπάθειες δικαίωσης, τα άσβεστα μίση και πάθη.

Όσοι όμως πιστεύουν στη σύνθεση και στην αυτοδύναμη παρουσιά του χώρου πρέπει να παλέψουμε. Παντού, σταθερά, με μετριοπάθεια, με ωριμότητα απέναντι στο εγχείρημα. Εφόσον ιεραρχούμε ως σημαντικότερη την επιτυχία του εγχειρήματος ενός ελληνικού Επινέ οφείλουμε να ξεπεράσουμε διαχωρισμούς και να επιδιώξουμε υπερβάσεις.

Όλοι ή οι περισσότεροι έχουμε κάνει λάθη και αστοχίες.

Αν είναι όμως να προχωρήσουμε παρακάτω οφείλουμε να επιδιώξουμε υπερβάσεις και να πιέσουμε για συνθέσεις.